Het project Manneneiland

SPAANSE PEPER initieert culturele producties en uitgaven aan de hand van unieke locaties en de verhalen die hiermee samenhangen. ‘Manneneiland’ is zo’n locatie.

In de periode van september 1944 tot mei 1945 vormde het gebied tussen de Waal en de Rijn, waar ook Lent toe behoort, een front tussen de geallieerden en de Duitse troepen. Het was een niemandsland, omdat bijna alle bewoners verplicht geëvacueerd waren. Een duizendtal mannen bleef achter; zij droegen de zorg voor de oogst, het vee en en de andere bezittingen. Hun vrouwen en kinderen waren op gezag van de autoriteiten met onbekende bestemming vertrokken. Terugkeer was pas na ruim zeven maanden mogelijk.

De situatie waarin deze uit elkaar geslagen gezinnen terechtkwamen, spreekt tot onze verbeelding. We vroegen ons af wat dit met hen gedaan heeft en hoe deze periode invloed heeft gehad op het verdere verloop van hun leven, na terugkeer in hun dorp. Wij denken dat dit verhaal een universele waarde heeft; immers, mensen die door heel verschillende oorzaken losgerukt worden uit hun normale leefomstandigheden, moeten allemaal met die situatie leren leven.

Met het project ‘Manneneiland’ willen we dit gegeven vastleggen en onder de aandacht brengen vanuit het perspectief van de kinderen van het Manneneiland. Wij denken dat dit een aanvulling vormt op het door Hen Bollen en Herman Jansen geschreven boek over het Manneneiland. Het is inmiddels zeventig jaar geleden dat de inwoners van Lent geëvacueerd werden. De kinderen die tijdens deze evacuatie ‘in den vreemde’ zijn geboren, zijn nu dus ook zeventig jaar. Deze groep en andere getuigen van de gebeurtenissen tijdens die laatste oorlogswinter zijn inmiddels zo oud dat het registreren van hun verhalen niet lang meer mogelijk is. Daarom is dit een unieke kans om deze verhalen te kunnen verbeelden.

Het project heeft twee pijlers: een theatervoorstelling en een expositie, beiden op dezelfde locatie. Deze ligt niet toevallig in het gebied dat destijds tot het Manneneiland behoorde.